Blog

Mikrobiota przewodu pokarmowego psów i kotów odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia ogólnego, funkcji immunologicznych oraz prawidłowego trawienia. Zaburzenia jej składu (dysbioza) są coraz częściej wiązane nie tylko z chorobami przewodu pokarmowego, ale również z chorobami skóry, alergiami, zaburzeniami odporności czy problemami metabolicznymi. W tym kontekście probiotyki, prebiotyki i postbiotyki stają się istotnym elementem nowoczesnej terapii wspomagającej u psów i kotów.

U zdrowych zwierząt mikrobiota jelitowa:

• wspiera trawienie i wchłanianie składników odżywczych,
• uczestniczy w syntezie witamin (m.in. z grupy B),
• wpływa na integralność bariery jelitowej,
• moduluje odpowiedź immunologiczną,
• ogranicza kolonizację patogenów.

Antybiotykoterapia, stres, nagła zmiana diety, choroby przewlekłe czy wiek mogą prowadzić do zaburzeń równowagi mikrobiologicznej, co uzasadnia stosowanie interwencji mikrobiotycznych.

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny efekt zdrowotny u gospodarza. Najczęściej stosowane szczepy u psów i kotów: Enterococcus faecium (szczepy weterynaryjne), Lactobacillus spp., Bifidobacterium spp., Bacillus spp. (formy przetrwalnikowe).

Wskazania kliniczne:

• ostra i przewlekła biegunka,
• antybiotykoterapia (profilaktyka i leczenie biegunek poantybiotykowych),
• nieswoiste zapalenia jelit (IBD),
• zaburzenia trawienia i wchłaniania,
• wsparcie odporności (szczenięta, kocięta, zwierzęta geriatryczne),
• choroby skóry o podłożu alergicznym (jako element terapii wspomagającej).

Podkreśla się, że działanie probiotyku jest szczepozależne, a nie gatunkowe, dlatego preparaty weterynaryjne powinny mieć jasno określony skład i udokumentowane działanie.

Prebiotyki – selektywne „pożywienie” dla mikrobioty. Prebiotyki to niestrawne składniki diety, które selektywnie stymulują wzrost i aktywność korzystnych bakterii jelitowych. Prebiotyki są często składnikiem diet weterynaryjnych (gastrointestinal, intestinal, hypoallergenic) oraz preparatów typu synbiotyk (połączenie probiotyku i prebiotyku).

Najczęściej stosowane prebiotyki:

• fruktooligosacharydy (FOS),
• mannanooligosacharydy (MOS),
• inulina,
• beta-glukany,
• pektyny.

Rola prebiotyków:

• poprawa stabilności mikrobioty,
• wspomaganie regeneracji nabłonka jelit,
• ograniczenie adhezji patogenów,
• pośrednie wsparcie odporności.

Postbiotyki to nieżywe komponenty lub metabolity bakterii probiotycznych, takie jak: krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), kwasy organiczne, peptydy przeciwbakteryjne, fragmenty ścian komórkowych bakterii. Postbiotyki są coraz częściej opisywane jako obiecująca alternatywa lub uzupełnienie klasycznych probiotyków.

Zalety postbiotyków:

• brak ryzyka kolonizacji lub przeniesienia genów oporności,
• stabilność chemiczna,
• bezpieczeństwo u zwierząt z ciężkimi chorobami lub immunosupresją.

Zastosowanie:

• ostre biegunki (szczególnie u młodych zwierząt),
• rekonwalescencja po chorobach przewodu pokarmowego,
• wsparcie bariery jelitowej,
• leczenie dietozależnych zaburzeń jelitowych.

Preparaty powinny być dedykowane psom i kotom, a nie przenoszone z medycyny ludzkiej. Ważna jest odpowiednia dawka i czas podawania. Probiotyki nie zastępują leczenia przyczynowego, lecz je uzupełniają. W przypadku przewlekłych chorób jelit, alergii czy IBD decyzja o rodzaju preparatu powinna być podejmowana indywidualnie.