Blog

Choroby nerek należą do częstszych problemów zdrowotnych u kotów, szczególnie u zwierząt w średnim i starszym wieku. Jednocześnie są to choroby, które przez długi czas mogą rozwijać się niemal niezauważalnie. Kot może przez wiele miesięcy wyglądać na zdrowego, mimo że funkcja jego nerek stopniowo się pogarsza.

Dlatego tak ważna jest obserwacja nawet pozornie niewielkich zmian – większego pragnienia, częstszego oddawania moczu, utraty masy ciała czy pogorszenia apetytu.

Wczesna diagnostyka pozwala określić, czy rzeczywiście doszło do choroby nerek, jak bardzo jest ona zaawansowana i jakie postępowanie będzie najlepsze dla konkretnego kota.

Nerki przede wszystkim filtrują krew i pomagają usuwać z organizmu produkty przemiany materii wraz z moczem. Uczestniczą również w regulowaniu gospodarki wodnej i elektrolitowej oraz pomagają utrzymywać prawidłowe stężenie niektórych minerałów we krwi.
Kiedy dochodzi do uszkodzenia nerek, ich zdolność do wykonywania tych funkcji stopniowo się zmniejsza. W przypadku przewlekłej choroby nerek zmiany rozwijają się zazwyczaj przez dłuższy czas.

Warto jednak pamiętać, że przewlekła choroba nerek nie jest tym samym co ostre uszkodzenie nerek. Ostre uszkodzenie może pojawić się nagle, np. w następstwie zatrucia, infekcji, niedrożności dróg moczowych czy innych poważnych problemów i wymaga pilnej diagnostyki oraz leczenia.

Choroby nerek u kota – jakie objawy powinny zaniepokoić?

Jednym z problemów związanych z chorobami nerek jest to, że pierwsze objawy mogą być bardzo subtelne. Koty potrafią długo ukrywać oznaki choroby, a część zmian może być mylnie przypisywana procesowi starzenia.

Do objawów, które mogą towarzyszyć przewlekłej chorobie nerek, należą:

• zwiększone pragnienie
• częstsze oddawanie większej ilości moczu
• utrata masy ciała
• pogorszenie jakości sierści
• zmniejszony lub zmienny apetyt
• osłabienie i apatia
• wymioty
• nieświeży zapach z pyska

Kot więcej pije i częściej korzysta z kuwety
To jeden z objawów, który właściciel może zauważyć stosunkowo wcześnie. Uszkodzone nerki mogą mieć mniejszą zdolność do zagęszczania moczu. Kot zaczyna więc oddawać bardziej rozcieńczony mocz, a utratę wody kompensuje większym spożyciem płynów.

Utrata masy ciała
Stopniowe chudnięcie kota jest sygnałem, którego nie należy ignorować – szczególnie jeśli zwierzę jest starsze. W przewlekłej chorobie nerek utrata masy ciała może towarzyszyć pogorszeniu apetytu i postępowi choroby.

Wymioty, brak apetytu, nudności częściej pojawiają się w bardziej zaawansowanych stadiach przewlekłej choroby nerek.

Jeżeli kot przestaje jeść, nie należy automatycznie zakładać, że „to przez nerki”. Brak apetytu może mieć wiele przyczyn i wymaga oceny lekarza weterynarii.

Rozpoznanie choroby nerek nie powinno opierać się wyłącznie na jednym wyniku badania krwi. Lekarz weterynarii interpretuje wyniki w połączeniu z objawami, wywiadem i badaniem klinicznym.
1. Badanie krwi

2. Badanie moczu

3. Pomiar ciśnienia tętniczego

4. USG i inne badania obrazowe

Po potwierdzeniu przewlekłej choroby nerek lekarz może określić jej stopień zaawansowania według klasyfikacji IRIS.
System IRIS pozwala uporządkować pacjentów według stopnia zaawansowania CKD i pomaga lekarzowi dobrać sposób leczenia oraz monitorowania. Do oceny wykorzystuje się przede wszystkim parametry funkcji nerek, a następnie uwzględnia m.in. białkomocz i ciśnienie tętnicze.

Przewlekła choroba nerek wiąże się z trwałym uszkodzeniem nerek i zasadniczo nie można cofnąć już utraconej funkcji. Nie oznacza to jednak, że rozpoznanie CKD jest równoznaczne z brakiem możliwości leczenia.
Celem terapii jest przede wszystkim:

• ograniczenie objawów
• poprawa komfortu życia
• utrzymanie odpowiedniego nawodnienia i odżywienia
• kontrolowanie zaburzeń towarzyszących
• możliwie spowolnienie postępu choroby

Plan leczenia zawsze powinien być dopasowany do konkretnego kota i jego wyników.

Dieta nerkowa – czy kot z chorobą nerek powinien ją otrzymywać?
Żywienie jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w przewlekłej chorobie nerek.
IRIS wskazuje, że diety nerkowe powinny być rozważane u kotów z CKD w stadium 2, a są rekomendowane w stadiach 3 i 4. Ich zadaniem jest m.in. ograniczenie następstw przewlekłej choroby nerek oraz odpowiednie zarządzanie gospodarką fosforu, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej podaży energii i składników odżywczych.
Nie oznacza to jednak, że każdy kot powinien dostać dokładnie taką samą dietę. W przypadku CKD żywienie powinno być monitorowane i w razie potrzeby modyfikowane zależnie od wyników badań, apetytu, masy ciała i ogólnego stanu pacjenta.
Najważniejsze jest to, aby kot jadł odpowiednią ilość pokarmu. Nagła zmiana karmy lub próba wprowadzenia nowej diety bez uwzględnienia preferencji kota może zakończyć się odmową jedzenia. Dlatego zmianę żywienia najlepiej omówić z lekarzem weterynarii.

W zależności od wyników badań lekarz może zalecić postępowanie ukierunkowane m.in. na:

• nadciśnienie tętnicze
• białkomocz
• zaburzenia gospodarki fosforowo-mineralnej
• odwodnienie
• nudności i wymioty
• zaburzenia apetytu
• niedokrwistość
• inne choroby współistniejące

Przewlekła choroba nerek ma różny przebieg u poszczególnych kotów. Znaczenie ma m.in. stopień zaawansowania choroby, obecność nadciśnienia lub białkomoczu, choroby współistniejące, odpowiedź na leczenie oraz możliwość utrzymania prawidłowego odżywienia i nawodnienia.
Właściwe leczenie i regularne kontrole mogą pomóc utrzymać dobrą jakość życia przez długi czas.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje badania klinicznego ani indywidualnej porady lekarza weterynarii.